hayatın içinden felsefe: bölüm 01 / felsefe yapabilmemiz için gereken koşullar*

 Felsefenin Antik Yunan'da başladığı miti yaygın bir mittir. Felsefenin Antik Yunan'da başlamış olmasının temel sebeplerinden biri şudur: Refah seviyesinin yüksek olması. Refah seviyesinin yüksek olması ne anlama gelmektedir? Kişi maddi anlamda bir kaygı yaşamamaktadır. Kendisini ve ailesini geçindirebilecek bir seviyededir. Bununla beraber kendi entelektüel hayatı için ayıracak boş vakti de bulunmaktadır. Refah seviyesinin yüksek olması genel olarak bu iki 'şansa' denk gelir.

Peki insan bu iki şansa da sahip olduğunda felsefeye, felsefe yapmaya yönelebilir mi? Sadece bu yeterli midir insanın felsefeye yönelebilmesi için. Maslow'un ihtiyaçlar piramidine aşağıdan yukarıya doğru bakalım: 





Kişinin fizyolojik ihtiyaçlarını (beslenme ve barınma) karşıladığını varsayalım. Daha sonrasında güvenlik ihtiyacını da karşılamış olsun. Hayati tehlikesinin olmadığı ve kendini güvende hissettiği bir yerde yaşıyor olsun. Antik Yunan filozofları bu iki ihtiyacı büyük ölçüde karşılamış olmalıdır. 

Peki günümüzde sadece bu ihtiyaçların karşılanmış olması felsefe yapabilme imkanını elde etmek için yeterli midir? Travmalar, genetik kodlamalar, psikolojik ve fiziksel rahatsızlıklar, aile içi ilişkilerin içinin boşaltılması, arkadaşlık ilişkilerinin gün geçtikçe önemini yitirmesi, insanın koca bir yalnızlaşma makinesine dönüşmesi, savaşlar, kafamızın içini kemirip duran düşünceler, varoluş sancımızın belki her zamankinden daha fazla sızlaması, ontolojik ayrılığın biz tüm bunları yaşarken daha da fazla hissedilmesi, sosyal medyanın insanların hayatına sızarak insanları tüketim çılgınlığına sevk etmesi, kapitalizm, ideoloji ve din savaşları, kendimize ve hayatımıza duyduğumuz nefret, başkalarına duyduğumuz nefret, bedenimize, ruhumuza ve aklımıza açtığımız savaşlar, hayattaki güçlükler ve olumsuzluklar vd.

Sonuç: Kaybettik ve yenildik. Yenildik ve kaybettik. Neye yenildik, neyi kaybettik? 

Heidegger'in ifadesiyle açıklamış olalım. İnsan otantikliğini, özünü, sahiciliğini yitirdi. İnsanın karşısında bu kadar düşman varken kendisini yitirmemesi bir mucize olurdu zaten. Sancılar içinde kıvranıp duruyor insan, değiştirmeye ve dönüştürmeye olan iştiyakını yitirdi çoktan.

Piramidin ilk iki basamağında kapana kısıldık, eğer biraz olsun şanslıysak. Bu şansa sahip değilsek piramidin içine dahil bile değiliz. Peki birçoğumuz bu haldeyken piramidin üçüncü ve dördüncü kısmına nasıl geçebiliriz yahut ne zaman geçebiliriz? 

Sanırım geçebildiğimizde felsefe yapmanın imkanı üzerine konuşabileceğiz. Bu nedenle önce piramidin üçüncü ve dördüncü basamakları üzerine konuşmamız gerekiyor. 


|Görsel Lal Danışmanlık Merkezi sayfasından alınmıştır|

iletişim: e-mail: kasitzeynepnisan@gmail.com / twitter: zeynishanim





 










Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

felsefe bize ne söyler / diri zihin'den gelen bir felsefe söyleşisi*

 FELSEFE BİZE NE SÖYLER?  “Bu metin, Prof. Dr. Emin Çelebi’nin Diri Zihin YouTube kanalında gerçekleştirdiği ‘Felsefe Bize Ne Söylüyor’ başlıklı konuşmanın yazıya aktarılmış hâlidir.”  Dünden bugünü okumak üst başlığı aslında çok da yabancısı olmadığımız bir anlayışı bize sunuyor. Malum son dönem filozofları özellikle varoluşçular ve post-yapısalcılar bir bağlamdan bahsederler. Anlamın bağlamsallığı, mutlaklığın elde edilememesi ve tarihsellik içerisinde vuku bulan olup bitmelerden müteşekkil bir insan varlığından bahsederler. Bunun anlamı aslında dün demektir çünkü insan dünün çocuğudur. Dün dediğimizde tarihten bahsediyoruz. Biz tarihsel serencam içerisinde biz olduk. Emin Çelebi eğer Orta çağ’da yaşasaydı böyle bir Emin Çelebi olmayacaktı. Biz kendi başarımızla, kendi becerimizle, zekamızla bütün olup bitenleri kuşkusuz değerlendiriyoruz ama ontolojik olarak bu şekilde olduğumuz gibi olmanın dünle, tarihle çok yakın bir ilişkisi vardır o yüzden insan aslında tarihin ço...
Devamı

tevrat'ta ve kur'an-ı kerim'de hz. adem / bir karşılaştırma denemesi*

Âdem ile Havva  - RAB Tanrı Adem'i topraktan yarattı ve burnuna yaşam soluğunu üfledi. Böylece Adem yaşayan varlık oldu.  *Tevrat'ta Adem'in yaratılışı sadece toprak ve hava elementleri kapsamında ele alınmıştır. Kur'an'da ise Âdem peygamberin önce çamurdan yani topraktan yaratıldığı söyleniyor sonra sudan bir beşer yaratıldığını söylüyor ayet. Daha sonra Rabb Adem'e ruhundan üflüyor ve Âdem peygamber ateşle de sıcaklık kazanıyor. Bu şekilde insan, insan olmuş oluyor.  Yukarıda bahsettiğimiz elementlerin geçtiği ayetler şu şekildedir: "Andolsun, biz insanı kuru bir çamurdan, şekillendirilmiş bir balçıktan yarattık." (hicr:26) "İnsan türünü sudan yaratıp..." (furkan:54) "Sonra ona düzgün bir şekil vermiş ve ruhundan ona üflemiş..." (secde:9) -|Secde suresinin 7-8-9. ayetleri bu meseleyi ele almaktadır. Detaylı bilgi için bu ayetlere ve tefsirlerine bakılabilir.| -  RAB Tanrı doğuda, Aden'de bir bahçe dikti. Yarattığı Adem'i o...
Devamı

güngör karauğuz’un “hz. nuh, hz. ibrahim ve hz. lut bağlamında kur’an arkeolojisi – bir yöntem teklifi” kitabına dair bir değerlendirme üzerine notlar*

Bu yazı Prof. Dr. Güngör Karauğuz’un yazmış olduğu “Hz. Nuh, Hz. İbrahim ve Hz. Lut Bağlamında Kur’an Arkeolojisi – Bir Yöntem Teklifi” başlıklı kitabına gelen bir değerlendirme yazısına eleştiri maksadıyla yazılmıştır.   Değerlendirme yazısı Doç. Dr. Halil Temiztürk ve Doç. Dr. Enes Büyük tarafından yazılmıştır. Temiztürk Dinler Tarihi alanında, Büyük ise Tefsir alanında çalışmalar yapmaktadır. Yazı İslam Araştırmaları Dergisi’nde yayınlanmıştır.  “Her ne kadar Karauğuz, “Kur’an arkeolojisinin Batı’ya nazaran üç yüzyıldır hâlâ bir değer bulmadığını ve hiçbir şekilde gündem olmadığını” söyleyerek keskin bir hüküm vermiş olsa da bu ifadesiyle İslam ülkelerinde, “biblical archeology” gibi bir Kur’an arkeolojisi disiplini oluşturamadığımızı ve üniversitelerde bir bölüm veya araştırma merkezleri kuramadığımızı anlatmaya çalıştığı söylenebilir.”   Hüküm keskindir çünkü doğrudur, doğru keskindir. Karauğuz’un ifadelerine baktığımızda Kur’an arkeolojisine dair bir bilin...
Devamı